ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )

49

جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )

و بعد شملتى الصّوف ، أتّزر بإحداهما و أتردّى بالأخرى « . « ابو ذر - رحمه اللَّه - گفت : خداوند به دنيا از طرف من جزاى مذموم بودنش را داده است كه روزى مرا به قدر دو قرص نان جو كه يكى را صبحانه و ديگرى را شام خود سازم و دو پارچهء پشمين كه يكى را شلوار و ديگرى را ردا كنم قرار داده است » . لقمان به فرزند خود گفت : « پسرم دنياى خود را به آخرت به فروش تا از هر دو سود برى ، و آخرتت را به دنيا مفروش تا از هر دو زيان كنى . » و نيز به فرزند خود گفت : « پسرم دنيا دريائى است عميق كه مردم بسيارى در آن غرق شدند ، كشتى تو در اين دريا بايد تقواى خداوند - عز و جل - و كالاى آن ايمان و بادبانش توكَّل بر خدا باشد ، شايد نجات يا بى . » و گفت : « اى فرزند پيش از تو مردمان براى اولاد خود اموال گرد كردند امّا نه مال برايشان باقى ماند و نه فرزندانشان . و تو بنده اى مزدور هستى ، ترا كارى فرموده‌اند و مزدى به تو وعده داده‌اند كار خود را درست انجام ده و مزد خويش را تمام بستان ، و در اين دنيا همچون گوسفندى مباش كه در سبزه زارى افتد و از آن چندان بخورد تا فربه گردد و فربهىاش سبب كشتنش شود ، و لكن دنيا را به منزلهء پلى قرار ده كه بايد از آن بگذرى و آن را پشت سر گذارى و هرگز به آن باز نخواهى گشت ، دنيا را واپس بيفكن و آن را آباد مكن ، كه تو را به آن امر نفرموده‌اند ، و بدان كه فردا كه تو را در پيشگاه خدا - عز و جل - بدارند از چهار چيز از تو خواهند پرسيد : جوانى خود را در چه صرف كردى ، و عمر خود را در چه به پايان بردى ، و مالت را از كجا آوردى و آن را در چه راه خرج كردى ، پس خود را آمادهء اين بازخواست كن و پاسخ آن را فراهم ساز ، و غم آنچه از دنيا از دستت مىرود مخور ، كه اندك دنيا بقا و دوامى ندارد ، و بسيارش از بلا و آسيب ايمن نيست ، پس احتياط از دست مده و در كار خود بكوش ، و پردهء [ غفلت ] از چهره ات بردار ، و به كار نيك پروردگارت روى آور ، و در دل خود تجديد توبه كن ، و پيش از آنكه [ مرگ ] قصد تو كند و حكم تو در رسد و بين تو و خواسته ات جدائى افتد از فرصت و فراغ خود هر چه زودتر بهره گير » . يكى از حكما گفته است : « دنيا خانهء خراب و ويرانى است ، و ويرانتر از آن